Autor Tema: Osnove brodske konstrukcije  (Pročitano 10503 puta)

0 člana i 1 gost pregledaju ovu temu.

Van mreže Dule

  • NF tim
  • *
    • DIVAS
  • Brod tip: TY (u izgradnji)
  • Dužina: 13,5 m
  • Lokacija: Ada Ciganlija
  • MMSI: 279212134
  • Osp: Skipper 100 bt
Osnove brodske konstrukcije
« poslato: 07. Maj. 2013. / 00:26:39 »
Brod se sastoji od trupa i nadgrađa.
Trup (hull) je duguljasto, vodonepropusno i na krajevima zaobljeno telo koje se delimično kreće kroz vodu, a delimično kroz vazduh. On mora da obezbedi plovnost, nepotopivost, stabilitet i čvrstoću, da poseduje takvu formu koja pri kretanju stvara što manji otpor, odnosno što manji utrošak energije propulzionih mašina. Forma trupa je simetrična u odnosu na uzdužnu simetralnu ravan broda. Prednji kraj trupa se naziva pramac (bow), a zadnji krma broda (stern). Trup se sastoji od skeleta, oplate, paluba, platformi, dvodna, dvoboka, pregrada i izdanaka.
Skelet ili kostur trupa je prostorna rešetkasta konstrukcija sastavljena od raznih čeličnih profila (ukrućenja) oblika: trake, L-profila, O-profila, pravougaonog profila, I-profila, cevi i bulb profila. Ukrućenja se među sobom spajaju kolenima. Kolena su limeni delovi, oblika jednokrakog pravouglog trougla sa oborenim (skraćenim) ivicama. Katete kolena se zavaruju za profile koje spajaju. Na hipotenuzu opterećenijih kolena se zavaruju čelične trake (flanšne) kao ojačanje. Ukrućenja se postavljaju uzdužno, poprečno i vertikalno formirajući neku vrstu ”prstenova”. Zavisno od položaja (orjentacije) ”prstenova” oni predstavljaju elemente uzdužne ili poprečne čvrstoće. U uzdužne elemente čvrstoće skeleta ubrajaju se: kobilica, pramčana i krmena statva, pasme, proveze, palubne podveze, uzdužna rebra i uzdužnjaci. Osnovni poprečni konstruktivni elementi (ukrućenja, stiffness) brodskog skeleta su: rebra, rebrenice, sponje i poprečne pregrade.
 
Kobilica (keel) je uzdužni element čvrstoće koji se proteže po dnu broda od krme do pramca. To je traka pravougaonog profila za koju se zavaruje oplata dna, pa se može reći da je kobilica u sastavu oplate dna, ali nešto veće debljine od ostalog dela oplate dna.
Statve su uzdužna ojačanja broda kojima se završavaju pramac i krma, pa se razlikuju pramčana (stem) i krmena statva (sternpost, sternframe). One su, ustvari, produžeci kobilice savijeni naviše. Kao i kobilica statve mogu biti pljosnate, od pravougaonog ili okruglog profila.
Centralna pasma (centre keelson) je uzdužno ukrućenje koje se proteže od krme do pramca u simetrali broda sa unutrašnje strane. To je uglavnom traka veće visine zavarena vertikalno u simetrali broda za kobilicu, a na gornjem kraju ima horizontalno zavarenu traku (flanšnu) na koju se oslanja pokrov dvodna. Kao važan element brodske čvrstoće klasifikaciona drušva su propisala dimenzije pasme i njene flanšne. Centralna pasma je neprekidna celom dužinom, a u slučaju veće visine može da ima otvore za olakšanje.
Bočne pasme (side keelson) su uzdužna ukrućenja dna broda levo i desno od centralne pasme. Slabije su konstrukcije od centralne pasme i postavljaju se između rebrenica, a ne moraju biti neprekidne svom svojom dužinom.
Proveze (stringer, waterway) su uzdužni elementi čvrstoće koji se neprekidno (interkostalno) postavljaju u odnosu na rebra duž boka broda. Ovi elementi čvrstoće su posebno važni kod brodova sa većom bočnom visinom. Služe kao dodatni oslonac rebrima, koja kroz njih prolaze u učvršćuju bočnu oplatu. Proveze se uglavnom poklapaju sa pasmama. Postoji centralna proveza koja je nešto jača i neprekidna i bočne proveze koje su interkostalne. Poželjno je da se centralna proveza što manje prekida na palubi. Zbog toga se otvori na palubi, kad god je to moguće, postavljaju van simetralne ravni broda.

Van mreže Dule

  • NF tim
  • *
    • DIVAS
  • Brod tip: TY (u izgradnji)
  • Dužina: 13,5 m
  • Lokacija: Ada Ciganlija
  • MMSI: 279212134
  • Osp: Skipper 100 bt
Odg: Osnove brodske konstrukcije
« Odgovor #1 poslato: 07. Maj. 2013. / 00:28:27 »
Uzdužnjaci učvršćuju oplatu dna i bokova, palube i uzdužne pregrade. Postavljaju se paralelno sa vojevima oplate i ostalim uzdužnim elementima. Kako je udaljenost između poprečnih pregrada velika, uzdužnjaci se oslanjaju na okvirna poprečna rebra i sponje kroz koje prolaze.

Podveze (girder) se postavljaju po dužini broda ispod paluba. Mogu biti prekidne na pregradama, a njihov broj zavisi od opterećenja paluba i širine broda. Podveze su važni elementi čvrstoće kod brodova sa opterećenim palubama i malim brojem poprečnih pregrada.

Rebra (frame) su osnovni elementi poprečne čvrstoće koji brodu daju formu, a oplati krutost. U donjem delu su direktno ili preko uzvojnog kolena spojena sa rebrenicama, a u gornjem sa sponjama gornje palube. Razmak rebara je horizontalno rastojanje između dva rebra, a obično se kreće između 400 i 950 mm zavisno od veličine broda. Na pramcu i krmi je razmak rebara obično manji, jer su ti delovi broda više opterećeni, te je potrebno gušće postavljati rebra i rebrenice. Kod brodova koji plove u ledenim uslovima postavljaju se i međurebra. To su rebra manjih ili istih dimenzija postavljena na polovini razmaka rebara. Sva rebra se označavaju arapskim brojevima počevši od krme, a glavno rebro ima i posebnu oznaku. Glavno rebro se nalazi na polovini rastojanja između krmenog i pramčanog perpendikulara i ima najveću površinu. Rebro se sa rebrenicom spaja jakim kolenom (knee). Obično su rebra L-profili ili bulb profili. Na okvirne rebrenice se nastavljaju i okvirna rebra u obliku T-profila ili traka.

Rebrenice (floor plate) su poprečna ukrućenja dna. Postavljaju se od centralne proveze do rebara. Obično su od L ili bulb profila, a postavljaju se na svakom paru rebara. Postoje i pune rebrenice koje se postavljaju na svaki treći ili četvrti razmak rebara. To su limovi ojačani flanšama iste visine kao i pasme.
Sponje (beam) su poprečne grede ispod paluba, koje povezuju rebra oba boka i ukrućuju palubu. Sa rebrima se spajaju pomoću snažnog kolena. Kao i rebra, sponje su od L profila ili bulb profila. Na mestima okvirnih rebara postavljaju se sponje okvirnih rebara, iste konstrukcije kao okvirna rebra.
Pošto na palubi postoji više otvora za pristup potpalublju, na tim mestima nema opločenja palube i njenog ukrućenja (sponje i proveze). Završeci ukrućenja se vare za vertikalne limove koji se protežu iznad palube, a nazivaju se pražnice (coaming). Pražnicom se obuhvata i ojačava ceo otvor.
U velikim tovarnim prostorima, u potpalublju trgovačkih brodova, za podupiranje palube postavljaju se i upore (stub, pillar). One mogu biti od gotovih bešavnih čeličnih cevi ili od čeličnih profila.

Van mreže Dule

  • NF tim
  • *
    • DIVAS
  • Brod tip: TY (u izgradnji)
  • Dužina: 13,5 m
  • Lokacija: Ada Ciganlija
  • MMSI: 279212134
  • Osp: Skipper 100 bt
Odg: Osnove brodske konstrukcije
« Odgovor #2 poslato: 07. Maj. 2013. / 00:32:25 »
Oplata (plating) je opšivka brodkog trupa koja obezbeđuje vodonepropusnost i daje plovnost brodu. Izrađuje se od čeličnih ploča ili traka koje su formirane (ukrojene) prema obliku trupa i međusobno zavarene. Debljina limova oplate zavisi od veličine broda, kao i od područja u kome plovi (na primer za plovidbu u polarnim područjima i rekama koje se u zimskom periodu lede, zahteva se veća debljina oplate). Debljina oplate nije ista za celokupnu oplatu, već zavisi od mesta na kome se nalazi (bok, dno, uzvoj, pramac ili krma). Čvrstoću oplate obezbeđuje konstrukcija koja se nalazi unutar trupa broda.
Oplata se može podeliti na sastavne delove, kao što su:
• dno (najniži deo broda),
• bok (delovi oplate na boku trupa),
• uzvoj (zaobljeni deo oplate između dna i boka),
• završni voj (deo boka koji se spaja sa palubom) i
• pramčana i krmena oplata (deo oplate na pramcu i krmi).
Oplata poseduje razne izdanke (dodatke) i otvore. Izdanci brodskog trupa su:
• skrokovi (strut, nosači propelera),
• ljuljne kobilice (bilge keel, čelične trake postavljene normalno na uzvoj koje smanjuju ljuljanje broda) i
• nosači kormila.
Na oplati se mogu nalaziti otvori za:
• usisne ventile vode brodskih sistema (kingston, underwatervalve),
• potisne ventile brodskih sistema (rashladna voda motora, otpadne vode, kaljužna i balastna voda),
• montažu navigacijskih uređaja (brzinomer, dubinomer i sonar) i
• izlaz propelerskog vratila (stern tube hole) i vratila kormila (rudder shaft) iz brodskog trupa.
Bez obzira na namenu otvora na oplati broda oni moraju, na različite načine, osiguravati vodonepropusnost brodskog trupa.
Palube dele unutrašnji brodski prostor po visini. Gornja ili glavna paluba sa spoljašnjom oplatom i nadgrađem nepropusno zatvara brodski prostor, jer se proteže od boka do boka i od krme do pramca. Svaki brod mora da poseduje bar jednu palubu koja hermetički zatvara trup broda. Palube ispod glavne, zavisno od veličine broda i broja paluba, se nazivaju: međupaluba, donja paluba ili paluba I, II, III itd., odozgo prema dole. Palube iznad glavne su palube nadgrađa, kao što su: paluba mosta, šetna paluba, čamčana paluba itd. Veliki RO-RO brodovi za prevoz vozila mogu imati i više od 10 paluba. Na pojedinim palubama se postavlja razna palubna i druga brodska oprema. Paluba se kao i oplata sastoji od niza čeličnih limova međusobno spojenih zavarivanjem. Paluba je sa unutrašnje strane ojačana elementima konstrukcije. Brodske platforme su horizontalne površine unutar trupa ili iznad njega, koje se ne prostiru od boka do boka i nisu zavarene za brodsku konstrukciju. Ima ih obično u mašinskom prostoru, gde omogućavaju smeštaj mašinske opreme na više nivoa, te kretanje i rad poslužilaca. Glavna paluba nije horizontalna, već uzdužno prati liniju sedlaste forme trupa. Vertikalno rastojanje od najnižeg dela palube do najviše tačke na krmi i pramcu naziva se skok palube. Posmatrano u poprečnoj ravni, glavna paluba ima lučni oblik koji je u simetrali broda viši nego na boku. Ovako formirana paluba ima veću čvrstoću, a omogućava i lakše slivanje vode sa palube. Zbog toga se glavna paluba naziva još i vremenska paluba. Vertikalno rastojanje palube na simetrali broda do palube na boku naziva se preluk (camber). Uobičajena visina preluka glavne palube je V/50, gde je V širina palube. Isti princip, kao za oplatu, važi i za dimenzionisanje palube. Paluba je ojačana na mestima gde se nalazi palubna oprema (dizalice, jarboli, vitla itd.). U palubi postoje brojni otvori za pristup potpalublju, koji mogu biti različitog tipa (poklopci, provlake i grotla).

Van mreže Dule

  • NF tim
  • *
    • DIVAS
  • Brod tip: TY (u izgradnji)
  • Dužina: 13,5 m
  • Lokacija: Ada Ciganlija
  • MMSI: 279212134
  • Osp: Skipper 100 bt
Odg: Osnove brodske konstrukcije
« Odgovor #3 poslato: 07. Maj. 2013. / 00:38:06 »
Pregrade (bulkhead) dele unutrašnjost broda na posebne funkcionalne prostore po dužini ili poprečno, pa mogu biti uzdužne i poprečne. Pregrade mogu biti obične i vodonepropusne (watertight bulkhead). Obične pregrade fizički odeljuju jedan prostor od drugog, dok vodonepropusne u slučaju naplavljivanja jednog prostora sprečavaju prodor vode u susedne prostore. Pregrade ukrućuju ceo trup i povećavaju njegovu čvrstoću, a ujedno povećavaju i žilavost celog broda. Poprečne pregrade su po pravilu vodonepropusne i postavljaju se u ravnima poprečnih rebara, dok se uzdužne postavljaju u uzdužnim ravnima. Prostori koji se najčešće odeljuju pregradama su:
 
• dvodno (double bottom, prostor na dnu broda odeljen horizontalnim opločenjem, koji sprečava prodor vode u trup usled oštećenja dna),
 
• dvobok (prostor na boku trupa odeljen uzdužnom pregradom, koja sprečava prodor vode u trup, kao i izlivanje tečnog tereta u akvatoriju u slučaju oštećenja boka broda),
 
• pramčani pik (prostor na pramcu koji se odeljuje poprečnom pregradom, tj. kolizionom ili sudarnom pregradom kojom se sprečava prodor vode usled oštećenja pramca),
 
• krmeni pik (prostor na krmi u kome se uglavnom nalazi kormilarska mašina, odeljen poprečnom pregradom koja sprečava prodor vode u trup usled oštećenja krme),
 
• koferdam (prostor u trupu odeljen dvema poprečnim pregradama, na rastojanju jednog ili dva razmaka rebara, kako bi se odvojila dva dela broda za koje nije dozvoljeno da budu jedan do drugog),
• mašinski prostor (ukoliko dođe do prodora vode u susedne prostore mašinski prostor mora ostati u funkciji da bi brod zadržao pokretljivost) i
 
• tovarni prostori koji ne smeju biti naplavljeni.
 
Pregrade se izrađuju od tabli limova međusobno spojenih ukrućenim čeličnim profilima. I na pregradama postoje otvori, kao što su: provlake, vrata i prolazi cevovoda i kablova. Zavisno od karaktera pregrada i vrata na pregradama mogu biti vodonepropusna ili ne. Neke pregrade ne smeju imati na sebi otvore, kao na primer, koliziona pregrada.
Nadgrađe broda (superstructure) je deo broda iznad glavne palube koji se prostire od jednog do drugog boka broda (slika 1.). Koristi se za formiranje prostora koji služe za smeštaj i život posade i putnika, kao što su: kabine, kuhinja, salon, sanitarni prostori, skladišta, hodnici i dr. U nadgrađu se nalaze i službeni prostori: kormilarnica, radio kabina, brodska kancelarija i dr.
Pri plovidbi brod ne zadržava uvek horizontalan položaj, bilo zbog načina krcanja tereta ili zbog posrtanja ili valjanja, tako da svaki uređaj na brodu mora imati odgovarajuće postolje (temelj) za koje je čvrsto i sigurno pričvršćen. Postolja se vare za brodsku konstrukciju. U trupu se formiraju postolja za glavne i pomoćne motore, kao i za svu ostalu mašinsku opremu. Na palubi su postolja vitala (windlass) i druge palubne opreme. Zbog prirode plovidbe pri čestom menjanju nagiba svaki predmet na brodu mora biti adekvatno pričvršćen. To su robusna metalna postolja vezana za trup broda ili posebni osigurači (pričvršćenja) za manje predmete (morski vezovi).

 

NF servisi

Plovila članova foruma

Vodostaj

Video

NF linkovi

Dunav - marine i pristani

Sava - marine i pristani

Prijatelji foruma

 
Tehnonautika