Autor Tema: Osnovni pojmovi u navigaciji  (Pročitano 2300 puta)

0 člana i 1 gost pregledaju ovu temu.

Van mreže Dule

  • NF tim
  • *
    • DIVAS
  • Brod tip: TY (u izgradnji)
  • Dužina: 13,5 m
  • Lokacija: Ada Ciganlija
  • MMSI: 279212134
  • Osp: Skipper 100 bt
Osnovni pojmovi u navigaciji
« poslato: 26. April. 2013. / 23:48:35 »

 
Oblik i veličina zemlje Nakon prvih saznanja o zemljinom obliku, u 4. veku p.n.e. on se definiše kao kugla. Na ovakav zaključak su upućivala sledeća zapažanja:
- postupno iščezavanje broda na horizontu, od njegovih najnižih ka najvišimdelovima,
- pojava kopna od vrha ka podnožju pri približavanju obali,
- kružni oblik horizonta,
- promena meridijanskih visina zvezda pri kretanju po meridijanu,
- kružni oblik ivice zemljine senke na mesečevoj površini, pri svakom pomračenju meseca i sl.
Elementi zemlje kao kugle
Imajući u vidu to, da su odstupanja zemljinog oblika od kugle za većinu navigacijskih proračuna zanemariva, zemlja se u navigaciji smatra kuglom sa sledećim osnovnim definicijama i elementima (slika 1.1).
Kugla je telo čije su sve površinske tačke jednako udaljene od središta (S).


Osa Zemlje je zamišljeni prečnik (Pn, Ps) oko koga se Zemlja okreće.
Zemaljski polovi, Severni (Nord - Pn) i Južni - (South - Ps) cy krajnje tačke Zemljine ose. Velika kružnica (a,N,V,s) je nastala presekom površine kugle, sa ravni koja prolazi kroz središte kugle i deli je na dva jednaka dela - hemisfere.
Mala kružnica (m, F, H, g, K) je nastala presekom površine kugle sa ravni koja prolazi kroz središte kugle.


Pod udaljenošću između dve tačke na maloj (F,H) ili velikoj kružnici (V,N), podrazumeva se kraći luk kružnice.
Ekvator (e, B, q) je velika kružnica, čija je ravan vertikalna na Zemljinu osu i deli Zemlju na severnu i južnu hemisferu. Sve tačke od Ekvatora su jednako udaljene od oba pola za vrednost od 90°.


Paralele (m,F,H,g) cy male kružnice čije su ravni paralelne ravni Ekvatora, a istovremeno i vertikalne prema Zemljinoj osi.
Meridijani (Pn, F, Ps, K) cy velike kružnice koje prolaze kroz Zemljine polove.


Zemljini polovi dele meridijan na dva dela. Meridijanom mesta nekog posmatrača (F) se naziva polovina meridijana (Pn, F, Ps) koja prolazi kroz to mesto. Druga polovina istog meridijana (Pn, K, Ps) se naziva protivmeridijanom posmatrača (F).
Na međunarodnoj konvenciji u Vašingtonu 1874. godine za nulti ili početni meridijan usvojen je meridijan koji prolazi kroz stari opservatorij u Griniču kraj Londona.

Geografske koordinate Položaj neke tačke na površini Zemlje određen je sa tri koordinate:

- geografskom širinom,
- geografskom dužinom i
- nadmorskom visinom.


Geografska širina (ω) nekog mesta na površini Zemlje je njegova ugaona udaljenost od ekvatora merena io meridijanu koji prolazi kroz dotično mesto.
Geografska širina se računa od Ekvatora (0°) prema Severu (N) ili Jugu (S) do pola (90°). Geografska širina mesta V (φV) na slici 1.2, je luk meridijana bB, a mesta G luk gG. Od ekvatora prema Rn ima predznak (+), a prema Ps predznak (–).
 
Geografska dužina (λ) nekog mesta je njegova ugaona udaljenost od početnog meridijana do meridijana mesta merena po ekvatoru, odnosno to je ugao između ravni početnog meridijana i meridijana tog mesta.
 
Geografska dužina se računa od 0° do 180° istočno (E) ili zapadno (W) od početnog meridijana. Od početnog meridijana prema Q ima predznak (+), a prema E predznak (–).

Razlika geografske širine i dužine
Razlika geografske širine (Δφ) između dva mesta je luk meridijana između dve paralele, koje prolaze kroz ta dva mesta.
Razlika širine se dobije ako se iznosi širina algebarski odbiju. Kada su oba mesta na istoj hemisferi, obe geografske širine su istoimene, tada će razlika širine biti jednaka njihovoj razlici, a kada su mesta na različitim hemisferama, znači da su im geografske širine raznoimene, tada će razlika širine biti jednaka zbiru obe širine. U računskim operacijama N se zamenjuje predznakom plus, a S predznakom minus. Tako da se razlika širine nađe ako se od širine mesta dolaska algebarski odbije širina mesta polaska, po formuli:
Δφ = (± φ2) + (± φ1) (1.1)

Kada brod na ma kojoj širini plovi prema bližem polu, on povećava svoju geografsku širinu, a kada plovi od bližeg pola prema ekvatoru, tada smanjuje svoju geografsku širinu. Razlika geografske širine (Δφ) dobija oznaku N ili S, zavisno od kursa, da bi se označilo u kojem se pravcu menja, bez obzira na kojoj hemisferi plovi.
Razlika geografske dužine (Δλ) između dva mesta je luk ekvatora odnosno ugao na polu između meridijana koji prolaze kroz ta dva mesta. Računa se na isti način kao i razlika geografske širine. U računskim operacijama E se zamenjuje snakom plus, a W znakom minus. Δλ = (±λ2) – (±λ1) (1.2)
Ako razlika dužine prelazi vrednost od 180°, tada se ista odbija od 360°, a rezultat menja predznak. Razlika geografske dužine dobija oznaku E ili W, zavisno od kursa kojim brod plovi.


 

NF servisi

Plovila članova foruma

Vodostaj

Video

NF linkovi

Dunav - marine i pristani

Sava - marine i pristani

Prijatelji foruma

 
Tehnonautika