Autor Tema: Merenje udaljenosti  (Pročitano 3133 puta)

0 člana i 1 gost pregledaju ovu temu.

Van mreže Dule

  • NF tim
  • *
    • DIVAS
  • Brod tip: TY (u izgradnji)
  • Dužina: 13,5 m
  • Lokacija: Ada Ciganlija
  • MMSI: 279212134
  • Osp: Skipper 100 bt
Merenje udaljenosti
« poslato: 27. April. 2013. / 01:29:08 »

Merenje udaljenosti
Udaljenost (d) je rastojanje između broda (pozicije broda) i objekta na moru ili kopnu, a izražava se u miljama (ređe u drugim mernim jedinicama). U navigaciji se udaljenost koristi radi:
- određivanja pozicije broda,
- kontrole udaljenosti od obale ili neke opasnosti na moru,
- taktičkog manevrisanja u odnosu na vlastiti brod ili nepoznati brod.

Udaljenost se određuje posrednim i neposrednim metodama. Posredne metode određivanja udaljenosti su:
- udaljenost morskog horizonta,
- udaljenost do objekta u času njegove pojave ili isčeznuća na horizontu,
- udaljenost do objekta merenjem vertikalnog ugla,
- udaljenost do objekta merenjem pramčanih uglova,
- udaljenost do obale merenjem dubine mora i
- udaljenost do obale korišćenjem zvučnih signala.

Neposredne metode obuhvataju instrumentalno merenje i procenjivanje udaljenosti. Udaljenost se meri:
- elektronskim sredstvima (radar),
- hidroakustičkim sredstvima (SONAR),
- optičkim sredstvima (daljinomer),
- laserskim daljinomerom i
- priručnim sredstvima.

Procenjivanje udaljenosti je nepouzdano i u navigaciji se primenjuje samo izuzetno.

Posredno određivanje udaljenosti

Određivanje udaljenosti do objekta u času njegove pojave ili isčeznuća na horizontu
Udaljenost do objekta u času njegove pojave (nestanka) na horizontu, teoretski je jednaka zbiru udaljenosti morskog horizonta za visinu objekta
gde je d izraženo u miljama, a visina oka i visina objekta u metrima.
Stvarna udaljenost je, međutim, uvek nešto manja zbog činjenice da objekat koji se pojavljuje na horizontu već mora imati izvesnu visinu iznad horizonta.

U popisu svetionika i na pomorskim kartama, data je geografska vidljivost svetionika (ograničena zakrivljenošću Zemlje) izračunata za visinu svetla svetionika i visinu oka od 5 metara

Određivanje udaljenosti pomoću ugla i poznate visine (dužine) objekta
Udaljenost merenjem vertikalnog ugla kad je objekat u granicama morskog horizonta
Udaljenost od objekta poznate visine može se dobiti merenjem vertikalnog ugla . Iz trougla prema slici 1.14, za koji se pretpostavlja da je pravougli, izračunava se udaljenost "d"

Udaljenost pomoću vertikalnog ugla kada je podnožje objekta u granicama morskog horizonta
Pošto je Vob dato u metrima, razlomak treba podeliti sa 1852, da bi dobili udaljenost u miljama.

Udaljenost merenjem vertikalnog ugla kad je objekat van granica morskog horizonta
Ovakav slučaj će ce redovno javljati u situacijama kada se brod približava visokoj i strmoj obali jer se usled velike udaljenosti čas pojave na horizontu ne može odrediti.

Udaljenost merenjem horizontalnog ugla
Približna udaljenost se može meriti od objekta poznate baze, pomoću horizontalnog ugla. Ako je objekat dug, a nema vertikalnih oblika od kojih bi se odredila udaljenost, može se izmeriti horizontalni ugao koji zatvara njegova dužina u oku osmatrača

Određivanje udaljenosti pomoću pramčanih uglova
Merenjem dva pramčana ugla na isti objekat u razmaku vremena (dvokratno merenje), te poznavanjem kursa i brzine, može se odrediti udaljenost do objekta u momentu drugog posmatranja, kao bočna udaljenost.

Određivanje udaljenosti merenjem dubine
Udaljenost broda do obale ili neke prepreke u moru, može se približno odrediti merenjem dubine, odnosno određivanjem izobate na kojoj se nalazi brod. Ako se reljef morskog dna brzo i pravilno menja i ako su dubine na karti obeležene sa dovoljno gustine (ili ako su izobate približno paralelne sa obalnom linijom), ovaj način određivanja udaljenosti može biti koristan, ali samo u nedostatku drugih sredstava za određivanje udaljenosti.

Određivanje udaljenosti zvučnim signalima
Približna udaljenost broda do obale može se proračunati merenjem vremena od momenta kada je zvuk proizveden pa do momenta povratka jeke. Poznavanjem brzine zvuka kroz vazduh (340 m/sec) ili kroz vodu (1.500 m/sec) i izmerenog vremena, proračunava se udaljenost

Neposredno merenje udaljenosti
Neposredni način određivanja udaljenosti obuhvataju radnje i postupke neposrednog korišćenja elektronskih i optičkih sredstava različitih frekvencija i velikog opsega merenja.

Merenje udaljenosti elektronskim sredstvima
Najčešće upotrebljavano sredstvo za direktno merenje udaljenosti je radar. Katodna cev radara može meriti vreme kraće od 0,1 μsec, između emitovanog impulsa i prijema elektronske jeke od nekog objekta. Na taj način je moguće veoma tačno odrediti udaljenost, kako onih ispod 10 M, tako i onih na krajnjem dometu radara.
Tačnost merenja udaljenosti zavisi od sistemskih i slučajnih grešaka, a kod savremenih radara one se kreću od 1-2% od mernog područja.

Merenje udaljenosti daljinomerom
Daljinomeri su sredstva, instrumenti ili urećaji za određivanje udaljenosti između osmatrača i objekta na moru, kopnu, u vazduhu ili ispod površine mora. U navigaciji se koriste elektronski i optički daljinomeri.
Elektronski daljinomeri određuju udaljenost pomoću elektromagnetskih talasa različitih frekvencija (radio-talasa, svetlosnih i infracrvenih talasa). Osnovna im je karakteristika veliki opseg merenja (od nekoliko metara do više hiljada kilometara), velika tačnost merenja i nezavisnost od meteorološke situacije.
Optički daljinomeri su ranije često korišćeni u navigaciji za merenje udaljenosti, no pojavom elektronskih daljinomera gotovo su potpuno isčezli sa brodova.

 

NF servisi

Plovila članova foruma

Vodostaj

Video

NF linkovi

Dunav - marine i pristani

Sava - marine i pristani

Prijatelji foruma

 
Tehnonautika